سوره یوسف آیات 105 تا 111 - دعوت به سوی خدا از روی آگاهی
این مطلب حاوی سوره یوسف آیات 105 تا 111 از قرآن کریم است که درباره اهمیت ایمان مبتنی بر آگاهی و دوری از شرک و پیروی تقلیدی از پیامبران سخن میگوید. در ابتدای این آیات، خداوند به نشانههای خلقت در آسمانها و زمین اشاره میکند که انسانها از کنار آنها بیتوجه میگذرند. سپس پیامبر را دعوت میکند که مردم را با بصیرت و آگاهی به سوی خدا هدایت نماید. در پایان نیز به سرگذشت پیامبران گذشته و لزوم تفکر در آیات الهی تأکید میکند.
| وَ كَاَيِّنْ مِنْ آيَةٍ فِى السَّماواتِ وَ الْاَرْضِ | و چه بسیار نشانههایی در آسمانها و زمین |
| يَمُرّونَ عَلَيْها | که مردم از کنارشان میگذرند، |
| وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضونَ (105) | در حالی که نسبت به آنها غافلند |
| وَمايُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّهِ اِلّا وَهُمْ مُشْرِكونَ(106) | و بیشتر آن مردم در عین حالی كه ایمان دارند، مشرکند |
| اَفَاَمِنوا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غاشِيَةٌ مِنْ عَذابِ اللّهِ | آیا از رسیدن مجازات فراگیر الهی، در امان هستند؟ |
| اَوْ تَأْتِيَهُمُ السّاعَةُ بَغْتَةً وَ هُمْ لايَشْعُرونَ (107) | یا از قیامت، که ناگهان بیاید در حالی که نمیفهمند |
| قُلْ هٰذِهىسَبيلى | بگو: «این راه من است، |
| اَدْعو اِلَى اللّهِ عَلیٰ بَصيرَةٍ | با بصیرت به سوی خدا دعوت میکنم؛ |
| اَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنى | من و هرکس که از من پیروی کند باید چنین باشد. |
| وَ سُبْحانَ اللّهِ وَ ما اَنَا مِنَ الْمُشْرِكينَ (108) | خداوند مُنزّه است و من از مشرکان نیستم[i]» |
| وَ ما اَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ | و پیش از تو، کسانی را نفرستادیم، |
| اِلّا رِجالًا نوحى اِلَيْهِمْ مِنْ اَهْلِ الْقُریٰ | جز مردانی از اهل شهرها و آبادی ها که به آنان وحی میکردیم |
| اَفَلَمْ يَسيروا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُروا | آیا در زمین سیر و سفر نکردند، تا بنگرند |
| كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ | عاقبت گذشتگان آنها، چگونه بوده است؟ |
| وَ لَدارُ الْـآخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذينَ اتَّقَوْا | و زندگی آخرت برای کسانی که اهل تقوا باشند، بهتر است، |
| اَفَلا تَعْقِلونَ (109) | آیا اندیشه نمیکنید؟ |
| حَتّیٰ اِذَا اسْتَيْاَسَ الرُّسُلُ | سختی شدید بود تا آنجا که پیامبران ناامید شدند |
| وَ ظَنّوا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبوا | و گمان کردند که به آنان دروغ گفته شده [ii] |
| جاءَهُمْ نَصْرُنا فَنُجِّیَ مَنْ نَشاءُ | آنگاه یاری ما رسید، و هرکه را خواستیم، نجات داده شد |
| وَ لايُرَدُّ بَأْسُنا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمينَ (110) | و مجازات ما، از مجرمان و گنهکاران برنمیگردد |
| لَقَدْ كانَ فى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِاُولِى الْاَلْبابِ | واقعاً، در سرگذشت آنان عبرتی برای خردمندان است. |
| ما كانَ حَديثًا يُفْتَریٰ | این قرآن سخنی که به دروغ بافته شده باشد، نیست؛ |
| وَ لٰكِنْ تَصْديقَ الَّذى بَيْنَ يَدَيْهِ | بلکه آنچه پیش از آن در کتب الهی بوده را، تصدیق میکند؛ |
| وَ تَفْصيلَ كُلِّ شَىْءٍ | و روشنگر هر چیزی است ؛ |
| وَ هُدًى وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنونَ (111) | و هدایت و رحمتی برای اهل ایمان است. |
[i] ایمانی که بدون آگاهی باشد و فقط بر اساس تقلید شکل گرفته باشد، نجات بخش نیست، هم پیامبران و هم پیروان آنها باید بر اساس علم و آگاهی به راه الهی رو آورند. در شروع سوره نیز اندیشه کردن در قرآن را هدف نزول آیات الهی معرفی نموده است.
[ii] در ترجمه این آیه اختلاف هست، بسته به اینکه فاعل «ظنوا» را چه کسی بدانیم و مرجع ضمیر «هم» را در عبارت « ظَنّوا اَنَّهُم قَد كُذِبوا» را چه کسی بگیریم، معانی متعددی به وجود میآید. به فعل "زُلزِلوا " در بقره/214 و احزاب/11 توجّه کنید.
تعبیر این آیات در استخاره با قرآن
خوب است به شرطی که:
- چه بسیار نشانههایی در آسمانها و زمین که از کنارتان میگذرند، در حالی که نسبت به آنها غافلید ! بیشتر مردم، در عین حالی كه ایمان دارند، مشرکند؛ زندگی آخرت برای اهل تقوا باشند، بهتر است، این قرآن سخنی نیست که به دروغ بافته شده باشد؛ بلکه روشنگر هر چیزی است و هدایت و رحمتی برای اهل ایمان است.