سوره اسراء آیات 22 تا 30 - حکمت ها : ده فرمان مهم کتابهای آسمانی - بخش اوّل
این نوشتار درباره سوره اسراء آیات 22 تا 30 از کلام الله مجید است که پند و اندرزهای مهمی را دربردارد. این آیات ده فرمان مهم از کتاب آسمانی قرآن کریم را بیان می کنند که شامل یگانه پرستی، احترام به والدین، نیکی به خویشاوندان، عدم اسراف و تبذیر، رعایت حقوق ضعفا و در راه ماندگان و سایر احکام و هدایت های اخلاقی و اجتماعی می باشد. مطالعه این آیات و تعمق در معانی آنها می تواند راهنمای زندگی بهتری برای همه انسان ها باشد.
| لا تَجْعَلْ مَعَ اللّهِ اِلٰهًا آخَرَ | با خدای یکتا، خدایی دیگر را قرار نده[i] |
| فَتَقْعُدَ مَذْمومًا مَخْذولًا (22) | که نکوهیده و بی یاور، برجای مانی |
| وَ قَضیٰ رَبُّكَ | و خدایی که صاحب اختیار تو میباشد، فرمان داده که: |
| اَلّا تَعْبُدوا اِلّا اِيّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ اِحْسانًا | جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید |
| امّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُما اَوْ كِلاهُما | اگر در کنار تو، یکی از آنان یا هر دو، به پیری رسیدند |
| فَلا تَقُلْ لَهُما اُفٍّ وَ لاتَنْهَرْهُما | به آنان، کمترین سخن زشت مگو و تندی مکن |
| وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَريمًا (23) | و با احترام و کرامت با آنان سخن بگو |
| وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ | و بالهای محبّت خود را، در کمال فروتنی برای آنان بگشا، |
| وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما | و بگو: «خدایا، بر آنان رحمکن، |
| كَما رَبَّيانى صَغيرًا (24) | همچنانکه مرا در کودکی با محبّت، پرورش دادند» |
| رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِما فى نُفوسِكُمْ اِنْ تَكونوا صالِحينَ | خدا به آنچه در دل دارید داناتر است. اگر شایسته باشید، |
| فَاِنَّهو كانَ لِلْاَوّابينَ غَفورًا (25) | قطعاً او توبهکنندگان را میبخشد [ii] |
| وَ آتِ ذَا الْقُرْبیٰ حَقَّهو وَ الْمِسْكينَ وَ ابْنَ السَّبيلِ | حقّ خویشاوندان و تنگدستان و در راه ماندگان را بده؛ |
| وَ لاتُبَذِّرْ تَبْذيرًا (26) | و هرگز ولخرجی نکن |
| اِنَّ الْمُبَذِّرينَ كانوا اِخْوانَ الشَّياطينِ | که اسراف کنندگان، برادران شیطان هستند؛ |
| وَ كانَ الشَّيْطانُ لِرَبِّهى كَفورًا (27) | و همواره شیطان، نسبت به خدای خود، ناسپاس بوده است |
| وَ اِمّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ | و اگر در اثر فقر از آنها دوری میكنی، |
| ابْتِغاءَ رَحْمَةٍ مِنْ رَبِّكَ تَرْجوها | و امید داری که رحمتی از خداوند، به تو برسد |
| فَقُلْ لَهُمْ قَوْلًا مَيْسورًا (28) | پس با آنان به نرمی سخن بگو |
| وَ لاتَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلولَةً اِلیٰ عُنُقِكَ | در خرج کردن، دستت را بسته به گردن مینداز و بخیل نباش |
| وَ لاتَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ | و آن را بیش از حد نگشا و وِلخرجی نکن |
| فَتَقْعُدَ مَلومًا مَحْسورًا (29) | که سرزنششده و حسرت زده، در کار خود فرومانی |
| اِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ | خدای تو، رزق را برای هر که بخواهد وسیع و یا تنگ میكند. |
| اِنَّهو كانَ بِعِبادِهى خَبيرًا بَصيرًا (30) | او همواره به حال بندگانش آگاه و بیناست. |
[i] هر کس شرک بورزد: اوّل، زمین گیر می شود، دوّم: سرزنش می شود و سوّم، به ذلت می افتد
[ii] «اوّاب» با «نوبت» هم ریشه است، یعنی کسی که مرتب به سراغ خداوند میرود. پس از هر گناهی فوراً توبه کنیم تا دوباره در سایه رحمت الهی وارد شویم.
تعبیر این آیات در استخاره با قرآن
خوب است به شرطی که:
- با خدای یکتا، خدایی دیگر را قرار نده که نکوهیده و بی یاور، برجای مانی ؛ و خدایی که صاحب اختیار تو میباشد، فرمان داده که: جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید؛ به آنان، کمترین سخن زشت مگو و تندی مکن و با احترام و کرامت با آنان سخن بگو و بالهای محبّت خود را، در کمال فروتنی برای آنان بگشا، و بگو: «خدایا، بر آنان رحمکن، همچنانکه مرا در کودکی با محبّت، پرورش دادند»؛حقّ خویشاوندان و تنگدستان و در راه ماندگان را بده و هرگز ولخرجی نکن