سوره قصص آیات 76 تا 82 - سرگذشت «قارون» و ثروت اندوزی او

در این صفحه، سوره قصص آیات 76 تا 82 آمده است که داستان «قارون» و ثروت اندوزی بیحد و حصر او را بیان میکند. قارون با وجود هشدارهای قوم خود، سرمست از ثروت شد و مال اندوزی را به پرهیزکاری و اطاعت از خداوند ترجیح داد. اما سرانجام به دستور الله،زمین ، او و خانهاش را فرو بلعید و قارون هلاک شد. این داستان عبرتآموز، هشداری است به کسانی که در هوس ثروتاندوزی، فرمان الهی را فراموش میکنند.
| اِنَّ قارونَ كانَ مِنْ قَوْمِ موسیٰ فَبَغیٰ عَلَيْهِمْ | «قارون» از قوم موسیٰ بود؛ ولی بر آنان ستم کرد؛ |
| وَ آتَيْناهُ مِنَ الْكُنوزِ ما اِنَّ مَفاتِحَهو | و به او آنقدر از گنجها داده بودیم كه حمل کلیدهای آن |
| لَتَنوءُ بِالْعُصْبَةِ اُولِى الْقُوَّةِ | برای یک گروهِ نیرومند، بسیار سنگین بود. |
| اِذْ قالَ لَهو قَوْمُهو لاتَفْرَحْ | آنگاه که قوم وی به او گفتند: «سرمستی نکن؛ |
| اِنَّ اللّهَ لايُحِبُّ الْفَرِحينَ (76) | زیرا خدا سرمستان را دوست نمیدارد |
| وَ ابْتَغِ فى ما آتاكَ اللّهُ الدّارَ الْآخِرَةَ | و به کمک آنچه خدا به تو داده، به دنبال سرای آخرت باش؛ |
| وَ لاتَنْسَ نَصيبَكَ مِنَ الدُّنْيا | البتّه سهم خود را از دنیا، فراموش نکن؛ |
| وَ اَحْسِنْ كَما اَحْسَنَ اللّهُ اِلَيْكَ | و نیکی کن همان گونهکه خدا، زیاد و بیمنّت به تو نیکی کرده؛ |
| وَ لاتَبْغِ الْفَسادَ فِى الْاَرْضِ | و در زمین به دنبال فساد مباش؛ |
| اِنَّ اللّهَ لايُحِبُّ الْمُفْسِدينَ (77) | که خدا مفسدان را دوست نمیدارد» |
| قالَ اِنَّما اوتيتُهو عَلیٰ عِلْمٍ عِنْدى | قارون گفت: «اینها به خاطر دانشی که دارم به من داده شده[i]» |
| اَوَ لَمْ يَعْلَمْ اَنَّ اللّهَ قَدْ اَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهى مِنَ الْقُرونِ | آیا او ندانست که خدا پیش از او نسلهایی را نابود کرد |
| مَنْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَ اَكْثَرُ جَمْعًا | که نیرومندتر و مالاندوزتر از او بودند؟ |
| وَ لايُسْاَلُ عَنْ ذُنوبِهِمُ الْمُجْرِمونَ (78) | و در هنگام مجازات، از گناه مجرمان نمیپرسند[ii] |
| فَخَرَجَ عَلیٰ قَوْمِهى فى زينَتِهى | سپس قارون، با تجمّل بسیار، در برابر قومش ظاهر شد |
| قالَ الَّذينَ يُريدونَ الْحَياةَ الدُّنْيا | کسانی که زندگی دنیا را میخواستند، گفتند: |
| يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما اوتِیَ قارونُ | «ای کاش مثل آنچه به قارون داده شده، ما هم داشتیم! |
| اِنَّهو لَذو حَظٍّ عَظيمٍ (79) | واقعاً او، بخت بزرگی دارد» |
| وَ قالَ الَّذينَ اوتُوا الْعِلْمَ | و کسانی که دانش به آنان داده شده بود، گفتند: |
| وَيْلَكُمْ ثَوابُ اللّهِ خَيْرٌ | «وای بر شما ! پاداش الهی بهتر است، |
| لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحًا | برای کسی که ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد، |
| وَ لايُلَقّاها اِلَّا الصّابِرونَ (80) | و آن پاداش، جز به صابران داده نشود» |
| فَخَسَفْنا بِهى وَ بِدارِهِ الْاَرْضَ | پس "قارون" را با خانه و داراییاش، در زمین فرو بردیم |
| فَما كانَ لَهو مِنْ فِئَةٍ يَنْصُرونَهو مِنْ دونِ اللّهِ | و هیچ گروهی نبود که در برابر اراده الهی او را یاری کند |
| وَ ما كانَ مِنَ الْمُنْتَصِرينَ (81) | و از خودش هم کاری ساخته نبود |
| وَ اَصْبَحَ الَّذينَ تَمَنَّوْا مَكانَهو بِالْاَمْسِ | و صبحگاهان، کسانی که دیروز مقام او را آرزو داشتند، |
| يَقولونَ وَيْكَاَنَّ اللّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهى وَ يَقْدِرُ | میگفتند: «شگفتا، خدا رزق و روزی را برای هر کس از بندگان خود که بخواهد وسعت میبخشد یا به اندازه مینماید؛ |
| لَوْلا اَنْ مَنَّ اللّهُ عَلَيْنا لَخَسَفَ بِنا | و اگر منّت و لطف خدا نبود، زمین ما را هم فرو میبُرد؛ |
| وَيْكَاَنَّهو لايُفْلِحُ الْكافِرونَ (82) | شگفتا ! که کافران رستگار نمیشوند» |
[i] قارون چنين استدلال میکند که «من به دليل تلاش علمی خودم توانستهام به اين ثروت برسم، پس چرا اموالم را به کسانی بدهم که لياقت نداشته و ضعيف ماندهاند؟». آيا همين سخن را امروزه ، از متخصصان ثروتمند نشنيدهايد؟ آيا برخی از مديران، صنعتگران و دولتمردان، که امروز در جامعه ما به ثروت اندوزی مشغولند و به نيازمندان کمک نمیکنند، همین حرف را نمیزنند؟ بله، آنان همین سخن را میگويند. امّا ببينيم اشکال اين بينش در کجاست؟ قرآن خطای قارون را قبل از استدلال او آشکار نموده، آنجا که میفرمايد: (نيکی کن همانطور که خدا نسبت به تو نيکی کرد). آری قارون درست میگفت که به واسطه علمش توانسته است به اين ثروت برسد، امّا او توجّه نکردکه علم نیز از نعمتهای الهی است که خداوند به او عطا فرموده است. قارون توجّه دارد که ثروتش را به واسطه علمش بدست آورده ولی توجّه ندارد که علمش را چگونه به دست آورده است! آيا نباید از خدایی كه چنين دانشی به او داده است، اطاعت کند؟ ولی دنيا پرستان فقط ظاهر را میبينند و به عمق حقايق توجهی ندارند.
[ii] در قیامت مجرمان با نشانههایشان شناخته میشوند و نیازی نیست که در بارهی جرمشان از آنان پرسش شود زیرا هر رازی در آن روز آشکار و روشن است. همانگونه که اکنون با دیدن یک معتاد از وضعیت بد او آگاه میشوید و نیازی نیست حالش را بپرسید.
تعبیر این آیات در استخاره با قرآن
بد است، توجه داشته باشد:
- سرمستی نکن، به کمک آنچه خدا به تو داده، به دنبال سرای آخرت باش؛ البتّه سهم خود را از دنیا هم، فراموش نکن؛ نیکی کن همان گونه که خدا، به تو نیکی کرده؛ در زمین به دنبال فساد مباش؛ خدا مفسدان را دوست نمیدارد. پاداش الهی، برای کسی که ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد، بهتر است، و آن پاداش، جز به صابران داده نشود»
