سوره بقره آیات 261 تا 266 - انفاق حقیقی و انفاق ریاکاران
در این مقاله، سوره بقره آیات 261 تا 266 که در آن به موضوع انفاق مومنان حقیقی و انفاق ریاکاران پرداخته شده است را بررسی میکنیم. این آیات، دو نوع کاملاً متفاوت از انفاق و خرج کردن در راه خدا را تشریح میکنند و تاکید میکنند که اهمیت انفاق در نیت و نوع رفتار بعد از آن است.
| مَثَلُ الَّذينَ يُنْفِقونَ اَمْوالَهُمْ فى سَبيلِ اللّهِ | مَثَل کسانی که اموالشان را در راه خدا انفاق میکنند، |
| كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ | مانند دانهای است که هفت خوشه رویانده ، |
| فى كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِئَةُ حَبَّةٍ | و در هر خوشه صد دانه باشد؛ |
| وَ اللّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ | و خدا برای هر که بخواهد، دوچندان میکند؛ |
| وَ اللّهُ واسِعٌ عَليمٌ (261) | و خدا گشایشگری داناست (261) |
| اَلَّذينَ يُنْفِقونَ اَمْوالَهُمْ فى سَبيلِ اللّهِ | کسانی که اموالشان را در راه خدا، انفاق میکنند؛ |
| ثُمَّ لايُتْبِعونَ ما اَنْفَقوا مَنًّا وَ لااَذًى | و بعد از آنکه انفاق کردند، منّت و آزاری نمیآورند؛ |
| لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ | پاداش آنان نزد صاحب اختیارشان است؛ |
| وَ لاخَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاهُمْ يَحْزَنونَ (262) | و نه ترسی بر آینده و نه اندوهی بر گذشته دارند (262) |
| قَوْلٌ مَعْروفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ | گفتار پسندیده و گذشت، بهتر است ، |
| مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها اَذًى | از صدقهای که در پی آن آزاری بیاید ؛ |
| وَ اللّهُ غَنِیٌّ حَليمٌ (263) | و خدا بینیاز و بردبار است (263) |
| يا اَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا | ای کسانی که ایمان آوردهاید: |
| لا تُبْطِلوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْاَذیٰ | صدقههای خود را با منّت و آزار باطل نکنید؛ |
| كَالَّذى يُنْفِقُ مالَهو رِئاءَ النّاسِ | مانند کسی که مالش را برای ریا در مقابل مردم، خرج میکند؛ |
| وَ لايُؤْمِنُ بِاللّهِ وَ الْيَوْمِ الْـآخِرِ | ولی به خدا و روز قیامت ایمان ندارد؛ |
| فَمَثَلُهو كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ | مثال او مانند صخره ای است که بر روی آن، خاک است؛ |
| فَاَصابَهو وابِلٌ فَتَرَكَهو صَلْدًا | سپس رگباری به آن برسد و آن صخره را خالی از خاک نماید. |
| لا يَقْدِرونَ عَلیٰ شَىْءٍ مِمّا كَسَبوا | ریاکاران قادر نیستند به چیزی از آنچه کسب کردند، دست یابند؛ |
| وَ اللّهُ لايَهْدِى الْقَوْمَ الْكافِرينَ (264) | و خدا گروه کافران را هدایت نمیکند (264) |
| وَ مَثَلُ الَّذينَ يُنْفِقونَ اَمْوالَهُمُ | و مَثَلِ کسانی که اموال خود را |
| ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ | در طلب خشنودی خدا ، |
| وَ تَثْبيتًا مِنْ اَنْفُسِهِمْ | و پایدار ساختن فضائل اخلاقی در جان خود، انفاق میکنند، |
| كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ اَصابَها وابِلٌ | همچون باغی است که بر بلندی باشد و باران زیادی به آن برسد؛ |
| فَآتَتْ اُكُلَها ضِعْفَيْنِ | در نتیجه محصولاتش دو برابر شود؛ [i] |
| فَاِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ | و اگر به آن باران کاملی هم نرسد، باران ملایمی کافیاست؛ |
| وَ اللّهُ بِما تَعْمَلونَ بَصيرٌ (265) | و خدا به آنچه انجام میدهید بیناست (265) |
| اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ | آیا از شما، کسی دوست دارد ، |
| اَنْ تَكونَ لَهو جَنَّةٌ مِنْ نَخيلٍ وَ اَعْنابٍ | که باغی از درختان خرما و انگور داشته باشد، |
| تَجْرى مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهارُ | که از زیر آنها نهرها جاری است، |
| لَهو فيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ | و در آن از همهی میوهها باشد، |
| وَ اَصابَهُ الْكِبَرُ وَ لَهو ذُرِّيَّةٌ ضُعَفاءُ | در حالی که پیر شده و فرزندانی ضعیف دارد؛ |
| فَاَصابَها اِعْصارٌ فيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ | سپس به آن باغ، گردبادی، همراه آتش برسد و آن را بسوزاند؟ |
| كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمُ الْآياتِ | خدا نشانهها را این گونه برای شما بیان میکند، |
| لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرونَ (266) | تا اندیشه کنید. (266) |
[i] کشت محصولات کشاورزی در مناطق خشک و کم باران، در تپه ها بهتر به عمل می آید
تعبیر این آیات در استخاره با قرآن
خوب است به شرطی که:
- اموالت را در راه خدا انفاق کنی تا خداوند به تو برکت دهد. مانند دانهای است که هفت خوشه رویانده و در هر خوشه صد دانه باشد و خدا این برکت را برای هر که بخواهد، بیشتر هم میکند و خدا گشایشگری داناست. کسانی که اموالشان را در راه خدا، انفاق میکنند؛ و بعد از آنکه انفاق کردند، منّت و آزاری نمیآورند؛ پاداش آنان نزد صاحب اختیارشان است؛ و نه ترسی بر آینده و نه اندوهی بر گذشته دارند
- گفتار پسندیده و گذشت، بهتر از صدقهای است که در پی آن آزاری بیاید ؛