سوره بقره آیات ۱۸۳ تا ۱۸۷ – روزه، هدف و شرایط آن

این نوشتار شامل سوره بقره آیات ۱۸۳ تا ۱۸۷ از قرآن کریم است که درباره احکام و فلسفه روزه در ماه رمضان سخن می‌گوید. در ابتدای این آیات، وجوب روزه بر مسلمانان بیان شده و سپس به برخی احکام و شرایط آن اشاره می‌کند. همچنین، فواید و حکمت‌ روزه گرفتن نیز توضیح داده شده‌ است. این آیات، راهنمای مناسبی برای درک بهتر مسلمانان از احکام و فلسفه روزه در ماه مبارک رمضان هستند.

یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُای کسانی که ایمان آورده‌اید: روزه بر شما واجب شد؛
کَما کُتِبَ عَلَى الَّذینَ مِنْ قَبْلِکُمْهمانگونه که بر گذشتگان شما واجب بود؛
لَعَلَّکُمْ تَتَّقونَ (۱۸۳)‏تا به درجه تقوا و خویشتنداری برسید (۱۸۳)‏
اَیّامًا مَعْدوداتٍروزهایی محدود و مشخّص،
فَمَنْ کانَ مِنْکُمْ مَریضًا اَوْ عَلیٰ  سَفَرٍامّا هر کس از شما که بیمار شود یا در سفر باشد،
فَعِدَّهٌ مِنْ اَیّامٍ اُخَرَبه همان تعداد، از روزهای دیگر روزه بگیرد؛
وَ عَلَى الَّذینَ یُطیقونَهوو برای کسانی که روزه طاقت فرسا باشد،
فِدْیَهٌ طَعامُ مِسْکینٍبرای هر روزه، فدیه آن، غذا دادن به یک بینوا می­باشد؛
فَمَنْ تَطَوَّعَ خَیْرًا فَهُوَ خَیْرٌ لَهوپس هر که علاقه­مند به نیکوکاری باشد، برایش بهتر است؛
وَ اَنْ تَصوموا خَیْرٌ لَکُمْ اِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمونَ (۱۸۴)‏و اینکه روزه بگیرید، برایتان بهتر است، اگر بدانید (۱۸۴)‏
شَهْرُ رَمَضانَ الَّذى اُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآنُرمضان، ماهی است که آیاتی از قرآن، در باره­ی آن نازل شده[i]؛
هُدًى لِلنّاسِو این قرآن برای هدایت مردم آمده،
وَ بَیِّناتٍ مِنَ الْهُدیٰ وَ الْفُرْقانِو دارای دلایل آشکارِ هدایت، و جداکننده‌ی حق از باطل است؛
فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُپس هرکس از شما، که در این ماه حاضر باشد، باید روزه بگیرد ؛
وَ مَنْ کانَ مَریضًا اَوْ عَلیٰ  سَفَرٍو کسی که بیمار یا در سفر باشد،
فَعِدَّهٌ مِنْ اَیّامٍ اُخَرَبه همان اندازه، از ماه‌های دیگر، روزه بگیرد؛
یُریدُ اللّهُ بِکُمُ الْیُسْرَخداوند برای شما آسانی می‌خواهد ؛
وَ لایُریدُ بِکُمُ الْعُسْرَاو هرگز برای شما سختی نمی‌خواهد؛
وَ لِتُکْمِلُوا الْعِدَّهَو این احکام را مقرّر کرده، تا تعداد روزه را تکمیل کنید؛
وَ لِتُکَبِّرُوا اللّهَ عَلیٰ  ما هَداکُمْو خدا را به سبب آنکه شما را هدایت کرده، به بزرگی یاد کنید ؛
وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرونَ (۱۸۵)‏و شکرگزار او باشید (۱۸۵)‏
وَ اِذا سَاَلَکَ عِبادى عَنّى فَاِنّى قَریبٌو هرگاه بندگانم از تو درباره‌ی من بپرسند، بگو من نزدیکم!
اُجیبُ دَعْوَهَ الدّاعِ اِذا دَعانِدعای هر دعاکننده را، هنگامی‌که مرا بخواند، پاسخ می‌دهم ؛
فَلْیَسْتَجیبوا لى وَ لْیُؤْمِنوا بىپس باید دعوت مرا اجابت کنند و به من ایمان بیاورند،
لَعَلَّهُمْ یَرْشُدونَ (۱۸۶)‏تا آنان به رشد و هدایت برسند[ii] (186)‏
اُحِلَّ لَکُمْ لَیْلَهَ الصِّیامِ الرَّفَثُ اِلیٰ  نِسائِکُمْدر شب روزه­داری، همخوابی با همسرانتان، برای شما حلال شده؛
هُنَّ لِباسٌ لَکُمْ وَ اَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّآنان لباسی برای شما و شما نیز لباس آنان هستید؛
عَلِمَ اللّهُ اَنَّکُمْ کُنْتُمْ تَخْتانونَ اَنْفُسَکُمْخدا دانست که با نافرمانی از او شما به خود، خیانت می‌کنید؛
فَتابَ عَلَیْکُمْ وَ عَفا عَنْکُمْاز این رو توبه شما را پذیرفت و از شما گذشت نمود.
فَالْآنَ باشِروهُنَّپس اکنون در شبهای رمضان با آنان آمیزش کنید؛
وَ ابْتَغوا ما کَتَبَ اللّهُ لَکُمْو آنچه را خدا برایتان مقرّر داشته، طلب نمائید؛
وَ کُلوا وَ اشْرَبواو بخورید و بیاشامید؛
حَتّیٰ  یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْخَیْطُ الْاَبْیَضُ مِنَ الْخَیْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِتا وقتی که برای شما، رشته‌ای سپید از رشته‌ای سیاه، به وسیله‌ی نور سپیده دم، قابل تشخیص شود؛
ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّیامَ اِلَى اللَّیْلِسپس روزه را تا شب به پایان رسانید؛
وَ لا تُباشِروهُنَّ وَ اَنْتُمْ ‌عاکِفونَ فِى الْمَساجِدِو با همسر آمیزش نکنید؛ در حالی که در مساجد مُعتَکف هستید؛
تِلْکَ حُدودُ اللّهِ فَلا تَقْرَبوهااین است حدود الهی، پس با آنها نزدیکی نکنید.
کَذٰلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ آیاتِه‌ى لِلنّاسِخداوند آیاتش را این گونه برای مردم بیان می‌کند،
لَعَلَّهُمْ یَتَّقونَ (۱۸۷)‏تا آنان اهل تقوا شوند. (۱۸۷)‏

[i]  می­دانیم که تمام قرآن، یکباره در ماه رمضان نازل نشده است، زیر خود قرآن صراحت دارد که آیات به تدریج نازل شده تا به تدریج برای مردم خوانده شود، حال اگر بگوئیم که بخشی از قرآن در ماه رمضان نازل شده، دیگر امتیازی برای ماه رمضان نیست، زیرا در ماه­های دیگر نیز، همچون ماه رمضان، نزول آیات، وجود داشته، پس منظور چیز دیگری است. تنها ماه قمری که از آن در قرآن نام بُرده شده، ماه رمضان است. منظور از عبارت « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذى اُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآنُ» ، همین حقیقت است.

[ii] در تمام قرآن، شبیه به این ساختار آیه نداریم، معمولا ساختار آیات به این شکل دیگری است است، پرسش در قالب فعل مضارع می‌آید و پاسخ هم با فعل امری «قُل» شروع می‌شود: به این نمونه‌ها توجّه کنید: یَساَلونَکَ عَنِ الخَمرِ وَ المیسِرِ قُل … یَساَلونَکَ عَنِ الیَتامی قُل …. یَساَلونَکَ عَنِ المَحیضِ قُل …. یَساَلونَکَ عَنِ السّاعَهِ اَیّانَ مُرساها قُل ….، امّا در آیه ۱۸۶ بقره، ساختار دیگری بکار رفته است، بجای فعل مضارع یسئلونک(یعنی از تو بارها می‌پرسند)، به شکل « وَ اِذا سَاَلَکَ » آمده (یعنی هنگامی که از تو بپرسند)، می‌خواهد بفرماید گویا کسی سراغ خداوند را از پیامبرش نمی‌پرسد، از احکام خیلی می‌پرسند، ساختار فوق یازده مرتبه در قرآن تکرار شده است، ولی از صاحب حکم کسی سراغی نمی‌گیرد! ما آیات و نشانه‌های الهی را می‌بینیم، ولی متوجّه صاحب این نشانه‌ها نمی‌شویم. نکته دوم اینکه در این آیه فعل «قُل» برداشته شده و خداوند، بدون واسطه پیامبر اکرم، به بندگانش پاسخ گفته است. چرا؟ شاید منظور این باشد که: «ای بنده‌ی من، اگر مرا بخوانی، خودم به استقبالت می‌آیم».

تعبیر این آیات در استخاره با قرآن

خوب است به شرطی که:

  • در مسیر خویشتنداری ، مرتباً تمرین کنید و اگر می‌توانید، روزه بگیرید، اگر نمی‌توانید، از مال خود انفاق کنید. بدانید که خداوند برای شما آسانی می‌خواهد، او هرگز برای شما سختی نمی‌خواهد؛ بدانید که خداوند به شما نزدیک است و دعایتان را می‌شنود و اجابت می‌کند

دسترسی سریع به سایر سوره ها و آیات قرآن

ترتیب نزول 5 / سوره مدنی / تعداد آیات 7

نظر شما چیست؟

شما چی فکر می‌کنید؟

نقطه
Logo
ثبت نام در سایت